UA-123158002-1

ذخاير ژني انار كشور

ذخاير ژني

ذخاير ژني انار كشور

 وضعيت موجود ذخاير ژني انار  كشور و روند جمع آوري

ايران علاوه بر مركز پيدايش انار و رويشگاه طبيعي آن ، مركز تنوع ارقام نيز بوده و داراي غني ترين ذخاير ژني انار جهان محسوب مي شود .

علي رغم سابقه طولاني ايران در باغداري انار متاسفانه اقدام سازمان يافته و مستمري جهت ثبت علمي ارقام موجود انار ايران بر پايه طبقه بندي هاي علمي صورت نگرفته و اقدامات ميداني صورت گرفته ظرف ساليان گذشته در قالب جمع آوري ارقام گوناگون بعنوان كلكسيون هاي متنوع در مراكز تحقيقاتي در قالب احداث باغات تحقيقاتي به انجام رسيده و اطلاعات ريز و طبقه بندي شده اي بر پايه صفات متمايز كننده ارقام مختلف انار موجود نمي باشد.

به جهت حفاظت از گونه هاي گياهي و تكاليف جهاني دولتها در ثبت واريته هاي بومي اخيرا اقدامات در خوري از سوي موسسه اصلاح بذر و نهال كشور در خصوص شناسايي جهاني چند واريته قالب ميوه انار در دستور كار قرار گرفته كه پيش بيني مي شود تعدادي از ارقام منتخب انار ايران در سال ۱۳۹۰ ثبت جهاني گردد.

درسال ۱۳۴۸ قسمت بررسي هاي باغباني مؤسسه تحقيقات ارقام جمع آوري شده در ايستگاه هاي ساوه ، قصر شيرين ، ورامين و اهواز را اعلام كردکه ارقام انار در ايستگاه هاي ساوه ( ۱۷ رقم ) قصرشيرين ( ۶ رقم ) ، ورامين (۳۷رقم ) و اهواز ( ۸ رقم ) جمع آوری وكشت شده بود. در سالهای ۱۳۴۴ الی ۱۳۴۵ ارقام انار جمع آوری و کلکسیونی در ساوه شامل ۱۱۰ رقم احداث شد.

در سال ۱۳۴۷ از این کلکسیون قلمه گیری شده و به ایستگاه ورامین فرستاده شد، بعلاوه ارقام و فرم های جدیدی نیز از سراسر کشور و همچنین تعدادی رقم از کشور شوروی به آنها اضافه گردید، بطوریکه تعداد آنها به حدود ۱۸۵ نمونه رسید.

متاسفانه با وجود گذشت مدت زمان زیادی از تشکیل این کلکسیون ، اطلاعات جامعی در مورد ارقام جمع آوری شده، بصورت مدون در دسترس نمی باشد. تنها نتایج بررسی های مقدماتی انجام شده در سالهای ۶۲- ۱۳۶۰ روی کلکسیون انار ورامین منتشر شده است، که خلاصه ای از آن در اولین سمینار بررسی مسایل انار در ایران ارائه گردیده است.

پس از رسمیت یافتن بانک ژن گیاهی ملی ایران در سال ۱۳۶۵ ، فعالیتهای وسیعی برای جمع آوری بذور بومی گیاهان مختلف زراعی آغاز شد.

اما درمورد گیاهان باغی مانند انار که نگهداری قسمتهای رویشی گیاه در شرایط سردخانه ای میسر نیست اقدامی صورت نگرفته بود.

در سال ۱۳۶۵ گزارش کاملی از وضعیت انار استان یزد ( سطح زیر کشت ، تعداد ارقام ) و چگونگی نابودی ارقام مختلف انار درطول سالیان گذشته و ضرورت شناسائی ، جمع آوری ، حفظ و نگهداری و بررسی صفات کمی و کیفی ارقام موجود تهیه و به کمیته ذخاير ژني گیاهی ارائه گردید که ضرورت جمع آوری کلیه ارقام انار در تمامی نقاط کشور ر ا مورد تاکید جدی قرار داده بود.

شناسائی مقدماتی ، پلاک گذاری و جمع آوری کلیه ارقام موجود در اقصی نقاط کشور اعم از اهلی ، وحشی و زینتی بمدت ۵ سال زراعی ، در هر یک از سالهای این دوره با برنامه ریزی قبلی سه الی چهار استان کشور بر اساس میزان سطح زیر کشت انار و شرایط آب و هوائی منطقه مشخص و حدود ۱۵۰ رقم انار در ماههای شهریور ، مهر و آبان که میوه درختان کاملا” رسیده است شناسائی مقدماتی و پلاک گذاری گردد .

از نیمه دوم اسفند ماه که فصل تهیه قلمه انار می باشد مجددا” به مناطق عزیمت و تعدادی قلمه از درختان پلاک گذاری تهیه و در خزانه کشت گرديد، سپس تعداد چهار اصله از هر رقم انتخاب در زمین مربوطه بر اساس طرح آماری آگمنتد دیزاین در ۶ بلوک با ۵ شاهد از ارقام تجاری و مرغوب استان یزد به نام های شیرین شهوار ، گرچ شهوار ، زاغ یزدی ، طوق گردن و ملس یزدی به نحوی کشت شود که شاهدها درکلیه بلوک ها تکرارشده، و ارقام بطور تصادفی به تعداد چهار اصله در هر بلوک قرار گیرد .

درحال حاضر در كلكسيون ذخاير ژني انار يزد ۷۶۰ ژنوتيپ اعم از انارهاي اهلي، وحشي و زينتي وجود دارد که از مناطق مختلف كشور شناسايي وجمع آوری شده است دركلكسيون ساوه ۵۴۰ ژنوتيپ وجود دارد كه اين ژنوتيپها نیز ازكلكسيون يزد به ساوه منتقل گردیده است.

منبع: www.anar-iran.ir

درج شده در: مطالب و مقالات
برچسب ها: , , , ,

مرکز ارگانیک گوکرن