UA-123158002-1

فرومون‌ها

فرومون‌ها

فرومون‌ها

فرومون‌ها

فرومون‌ها حشرات مواد شیمیایی گوناگونی را برای انتقال پیام‎‌های مختلف به کار می‌برند.این مواد شیمیایی پیچیده که از غدد داخل بدن حشرات ترشح می‌شوند، هر یک پیام خاصی را در برداشته و واکنش رفتاریبسیار مشخصی را در حشرات دیگر موجب می‌شوند.

فرومون‌ها یک گروه از مواد شیمیایی هستند که توسط یک گونه از حشرات منتشر شده و فقط در حشرات همان‌گونه موجب واکنشی خاص می‌گردند و فرومون‌ها برای مقاصد حیاتی و مهمی چون جفت‌یابی، علامت‌گذاری مسیر، اعلام هشدار در مواقع خطر، نشان دادن محل غذا یا لانه‌سازی توسط حشرات بکار گرفته می‌شوند. امروزه از فرومونهای مصنوعی تهیه شده در مبارزه با آفات کشاورزی استفاده می شود.انواع فرومون عبارتند از:

فرومون جنسی (Sex pheromone)

این فرومون از غده های برون ریز پروانه های ماده به صورت گاز خارج می شوند وحشرات نر را به منظور جفت گیری جلب می کنند. از این فرومون ها می توان در جهات مختلف استفاده کرد:

  • مبارزه مستقیم با آفات: به صورت تله های فرومونی حشرات را جمع کرده ومعدوم می نمایند مثل کرم خراط
  • تعیین زمان مبارزه شیمیایی با آفات پس از بدست آوردن پیک جمعیت. مثلا در مورد کرم سیب با استفاده از تله های فرومونی، دو هفته پس از پیک جمعیت، می توان عملیات سمپاشی را اجرا کرد.
  • تعیین قلمرو وپراکنش حشرات یک منطقه
  • مطالعات فونستیکی
  • بعضی از فرومون‌ها به عنوانConfusion pheromones عمل نموده بدین ترتیب که محیط را از فرومون اشباع کرده وایجاد اختلال در جفت یابی نرها ودر نتیجه اختلال در جفت گیری می نمایند.

فرمون‌ها تجمعی(Aggregation pheromone)

این نوع فرمون‌ها در افراد یک گونه وجود دارد وحشرات نر وماده به این فرومون جلب می شوند. بعنوان مثال از سوسک حنائی خرما فرومونی به نام فروژینئول استخراج کرده اند که حشرات را جلب وپس از آن معدوم می نمایند.

فرمون‌ها هشدار دهنده(Alarm pheromone)

در بعضی از حشرات مانند شته ها،هنگامیکه مورد حمله دشمنان طبیعی قرار می گیرند از انتهای کورنیکول خود قطراتی ترشح می کنند که بعنوان فرومون هشدار دهنده وزنگ خطر برای سایر افراد عمل می کند تاکنون مواد موثر تعداد زیادی از فرومون‌های جنسی و تجمعی توسط دانشمندان، جداسازی و به طور مصنوعی تولید شده‌اند.(برگرفته از “کتاب کنترل آفات بدون سموم شیمیایی” نوشته مهندس سینا احمدیه راد و همکاری مهندس سید حسن ملکشی)

فرومون‌های مصنوعی به طور معمول در کپسول‌های پلاستیکی خاص نگهداری می‌شوند که به نحوی طراحی و ساخته شده‌اند که در زمان استفاده ماده موثره خود را به تدریج و در طی چند روز تا چند هفته در محیط آزاد می‌کنند.

تاکنون مواد موثر تعداد زیادی از فرومون‌های محصولات زراعی و باغی توسط دانشمندان شناسایی، جداسازی و به طور مصنوعی تولید شده‌اند که نمونه‌ای از آن‌ها به شرح ذیل می‌باشد:

فرمون‌ها محصولات زراعی:

Agrotis ipsilonکرم طوقه بر
Agrotis segetumکرم طوقه بر
Chilo suppressalisکرم ساقه خوار برنج
Earias insulanaکرم خاردار پنبه
Epilachna chrysomelinaکفشدوزک خربزه
Helicoverpa(heliothis)armigeraکرم قوزه پنبه
Heliothis viriplacaپیله خوار نخود
Helicoverpa(heliothis)zeaکرم بلال ذرت
Ostrinia nubilalisکرم ساقه خوار اروپایی ذرت
Pectinophora gussypiellaکرم سرخ پنبه
Pectinophora malvaeکرم سرخ ثانویه پنبه
Phthorimaea operculellaبید سیب زمینی
Sesamia creticaساقه خوار ذرت
Sesamia Nonagroidesکرم ساقه خوار سزامیا
Spodoptera exiguaبرگ خوار چغندر قند
Dacus Cucurbitaeمگس جالیز و خربزه
Spodoptera littorallisکرم برگ خوارپنبه
Dacus persicaمگس جالیز
Myopardalis pardalinaمگس خربزه
Tecia solanivoraبید غده سیب زمینی


فرمون‌ها محصولات باغی:

Anarsia lineatellaکرم سرشاخه خوار هلو
Archips rosanaسرشاخه خوار هلو
Bactrocera(dacus)oleaeمگس زیتون
Bactrocera Dorsalisمگس میوه شرقی
Ceratitis capitataمگس میوه مدیترانه
Cydia(grapholita)funebranaکرم آلو
Cydia(grapholita)pomonellaکرم سیب
Ezophera bigellaکرم به
Lobesia botranaخوشه خوار انگور
Oryctes Rhinocerosسوسک کرگدنی خرما
Rhagoletis cerasiمگس گیلاس
Rhynchophorus ferrugineusسرخرطومی حنایی خرما
Spectrobates ceratoniaeکرم گلوگاه انار
Synanthedon tipuli formisپروانه زنبور مانند
Zeuzera pyrinaکرم خراط(پروانه فری)
Oricets Rhynocerosسوسک کرگدنی
Prays oleaeبید زیتون
Zeuzera pyrinaکرم خراط(پروانه فری)
Dacus oleaeمگس زیتون
Kermania pistaciellaچوب خوار پسته

تله‌های فرومونی :

تله‌های فرومونی، تله‌هایی با طراحی متنوع هستند که در آن‌ها محلی برای تعبیه کپسول فرومون پیش‌بینی شده است و معمولا از یک سطح آغشته به چسب مانند تله دلتا یا مخروط متصل به یک محفظه، مانند تله‌های قیفی یا حتی یک ظرف آب تشکیل شده‌اند.لذا تله‌های فرومونی با مقاصد زیر استفاده می‌شوند:

  1. پایش جمعیت حشرات
  2. شکار انبوه حشرات
  3. اختلال در جفت‌یابی

(برگرفته از “کتاب کنترل آفات بدون سموم شیمیایی” نوشته مهندس سینا احمدیه راد و همکاری مهندس سید حسن ملکشی)

درج شده در: نهاده ها
برچسب ها: , , ,