عضویت در انجمن

تولیدکنندگان، بازرگانان، اساتید، دانشجویان و علاقه مندان عرصه ی کشاورزی ارگانیک، شما می توانید با ثبت اطلاعات خود در این بخش به جمع  رهروان مسیر سلامتی و حفظ پایداری محیط زیست بپیوندید.

استان ها

در پی اهداف ترویجی انجمن اقدام به اشاعه و برقراری همکاری دو جانبه با همگامان راه کشاورزی ارگانیک در سراسر کشور نمودیم.

درخواست همکاری

همکاران، صاحب نظران و فعالان عرصه ی کشاورزی سالم و  ارگانیک در اقصی نقاط کشور، در این قسمت می توانید اطلاعات و درخواست خود را جهت برقراری همکاری ثبت نمایید.

پایداری زیست‌محیطی

پایداری زیست محیطی


کشاورزی زیستی به شکل‌های مختلف بر پایداری درازمدت محیط زیست اثرات مثبتی می‌گذارد. کشاورزان زیستی در جهت بهبود کیفیت خاک و کاهش آلودگی آب و هوا فعالیت می‌کنند. آن‌ها همچنین تلاش می‌کنند به میزان کمتر از منابع استفاده کرده و منابع استفاده شده‌ای نظیر کود حیوانی و بقایای گیاهی را بازیافت نمایند. حفظ انرژی یکی از اولویت‌های نظام زیستی است زیرا باعث افزایش تنوع زیستی در مزارع زیستی می‌شود.

مدیریت خاک
در یک نظام زیستی، حفاظت از ساختمان و حیات خاک ضروری است. در کشاورزی زیستی از روش‌هایی استفاده می‌شود که فرسایش خاک را به حداقل رسانده، ماده آلی خاک را افزایش داده و فراوانی و تنوع حیات خاک را بهبود می‌بخشند. کشاورزان زیستی حاصلخیزی خاک را بدون استفاده از کودهای شیمیایی افزایش می‌دهند. فنون مورد استفاده عبارتند از:
• تناوب زراعی که با دقت برنامه‌ریزی شده است.
• افزایش جمعیت ریزموجودات خاک با کاربرد کود دامی کمپوست شده.
• به حداقل رساندن عملیات خاک‌ورزی که به حیات خاک آسیب می‌رسانند.
• حفظ حداکثر پوشش خاک (با استفاده از گیاهان زنده، کود سبز یا بقایای گیاهی).
• پرهیز از کشت گیاهان یک ساله در شیب‌هایی که در معرض فرسایش قرار دارند.
• کشت نواری (تناوب علوفه با دیگر محصولات) و کشت مخلوط.
• پرهیز از چرای بی‌رویه دام‌ها.
• حذف کودهای بسیار حلال و آفت‌کش‌های مصنوعی که برای بسیاری از ریزموجودات خاک سمی بوده و زمانی که چندین بار استفاده شوند باعث زوال ساختمان خاک می‌شوند.
بهره‌وری انرژی
مطالعات نشان داده است که برای هر واحد غذای تولیدشده در نظام کشاورزی زیستی، حتی زمانی که سوخت اضافی برای کنترل علف‌های هرز نیز منظور شود، معادل 50 تا 80 درصد انرژی فسیلی مصرف شده در نظام‌های رایج می‌باشد. باوجود این، چنین آمای ممکن است در مورد تمام میوه‌ها و سبزیجات صادق نباشد.

کیفیت آب
حفظ کیفیت آب یکی از اجزای اساسی یک نظام کشاورزی پایدار است. آلودگی آب‌های زیرزمینی و سطحی به نیترات‌ها و فسفات‌ها، در مناطق کشاورزی به‌طور فرآینده‌ای گسترش یافته است. بقایای آفت‌کش‌ها و کودهای مصنوعی و باکتری‌های بیماری‌زا مانند E. coli 0157 نیز در موارد متعددی در نظام‌های آبی مشاهده و گزارش شده است.
در یک مزرعه زیستی، با اجتناب از اعمالی که سبب فرسایش و آبشویی مواد غذایی خاک می‌شوند، می‌توان ذخایر آب را حفظ کرد. کود دامی قبل از کاربرد در زمینی که فاقد پوشش گیاهی است، پوسیده می‌شود. کودها و آفت‌کش‌های مصنوعی در مزارع زیستی استفاده نمی‌شوند.

کیفیت هوا
کشاورزان زیستی تلاش می‌کنند تا تأثیر فعالیت‌شان را بر پدیده جهانی تغییر اقلیم به حداقل برسانند. انتشار گازهای گلخانه‌ای معمولاً در مزارع زیستی کمتر از مزارع رایج است. کشاورزان زیستی کودهای نیتروژنه مصنوعی را به کار نمی‌برند، بنابراین انتشار اکسید نیتروژن از این مزارع صورت نمی‌گیرد. سوخت فسیلی در کمترین مقدار استفاده می‌شود، بنابراین دی‌اکسید کربن اندکی از آن‌ها منتشر می‌شود. مهم‌تر از همه، مزارع زیستی از طریق افزایش ماده آلی خاک و حفظ پوشش خاک با کودهای سبز و گیاهان پوششی، منبعی برای دی‌اکسید کربن فراهم می‌کنند. کشاورزان می‌توانند انتشار گازهای گلخانه‌ای را با کاربرد خاک‌ورزی حفاظتی و کشت گیاهان علوفه‌ای چندساله کاهش دهند، هرچند بازهم میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در این نظام‌ها بیش از جنگل‌های بارانی است.

مدیریت مواد زاید
کشاورزان زیستی با بازیافت مواد زاید، مقدار ضایعات را کاهش می‌دهند. کودهای دامی، کاه و کلش و تولیدات دیگری که اغلب به عنوان ضایعات در دیگر مزارع در نظر گرفته می‌شوند، در مزارع زیستی به عنوان منابع مواد غذایی و مواد آلی ارزش پیدا می‌کنند. در این مزارع مواد پلاستیکی و غیر قابل تجزیه آلی به کار برده نمی‌شوند و یا تا حد امکان بازیافت می‌شوند.

تنوع زیستی
در یک چشم‌انداز کشاورزی، مزارع زیستی مرکز ثقل تنوع زیستی به شمار می‌روند. کشاورزان زیستی نه تنها از کاربرد آفت‌کش‌های مصنوعی اجتناب می‌کنند، بلکه زیستگاه‌هایی برای حیات وحش و موجودات کوچک‌تر فراهم می‌سازند. عملیاتی نظیر تناوب زراعی، کشت مخلوط و خاک‌ورزی حفاظتی با ایجاد زیستگاه‌هایی برای پرندگان، حشرات و دیگر موجودات، سبب افزایش تنوع زیستی می‌شوند. از خاک تا پرچین‌ها، مزارع زیستی در سازگاری کامل با حیات موجود زنده هستند. مزارع در همه سطوح، از قارچ‌های ذره‌بینی گرفته تا حیوانات، یک زیستگاه سالم با سطوح بالای تنوع گونه‌ای فراهم می‌سازند.
کشاورزان زیستی از موجودات اصلاح شده ژنتیکی یا فرآورده‌های حاصل از آن‌ها استفاده نمی‌کنند. براساس گواهی‌های استاندارد، استفاده از محصولات مهندسی ژنتیک ممنوع است که دلیل آن نگرانی‌های زیست‌محیطی، بهداشتی و اجتماعی است. چنین محصولاتی غیر ضروری هستند و ممکن است خطرات غیرقابل جبرانی را برای برخی گونه‌ها و حتی کل گونه‌ها به‌وجود آورند.

برگرفته از کتاب اصول کشاورزی زیستی، نوشته‌ی جی والانس، ترجمه، کوچکی، غلامی، مهدوی دامغانی و تبریزی، بخش اول، فصل دوم.

 

خبرگزاری گوکرن